Zijn honden echt kleurenblind?

Onderzoekers dachten ooit dat honden kleurenblind waren, maar nieuw bewijs toont aan dat onze trouwe viervoeters de wereld grotendeels op dezelfde manier zien als wij.

Lange tijd geloofden we dat onze trouwe viervoeters kleurenblind waren, maar nieuw wetenschappelijk onderzoek werpt licht op de kleurwaarneming van huisdieren. Hoewel Fido’s gezichtsbereik beperkt is in vergelijking met het kleurenspectrum dat mensen zien, zien onze honden wel degelijk kleur.

In tegenstelling tot mensen, die drie soorten kleurwaarnemende cellen—zogenoemde kegeltjes—in hun netvlies hebben, hebben honden er slechts twee. Daarom ligt het kleurenzicht van onze huisdieren voornamelijk in het gele en blauwe spectrum. Maar hoe kunnen we zeker weten wat onze huisdieren zien? Experimenten van een wetenschapper van de University of Washington toonden aan dat de kleurwaarneming van honden vergelijkbaar is met die van mensen met rood-groenkleurenblindheid, een veelvoorkomende afwijking bij mensen. Wat de meesten van ons als rood zien, lijkt voor onze honden waarschijnlijk donkerbruin, terwijl groen, geel en oranje waarschijnlijk een gele tint aannemen.

Een onderzoek van wetenschappers aan de Universiteit van Bari ondersteunt deze bevindingen. In het experiment gebruikte het team een variant van de Ishihara-test voor kleurenblindheid, die wordt gebruikt om kleurenblindheid bij mensen te testen. De test bestaat uit een reeks gekleurde cirkels waarin cijfers zijn afgebeeld die niet waarneembaar zijn voor mensen met rood-groenkleurenblindheid. Om deze test aan te passen voor honden, ontwierpen de onderzoekers platen met een reeks silhouetten van rennende katten. Op basis van de resultaten concludeerden zij dat honden gemakkelijk een felrode kat tegen een groene achtergrond konden onderscheiden, maar dat hun waarneming van het silhouet afnam wanneer de kat bestond uit gespikkelde licht- en donkerrode cirkels.
 
Honden kunnen kleuren misschien minder goed onderscheiden dan mensen, maar dat betekent niet dat hun zicht minder goed is. Vergeleken met onze ogen bevatten die van honden meer lichtgevoelige fotoreceptoren, waardoor ze goed kunnen zien bij weinig licht. Vanuit evolutionair oogpunt bood dit voordelen, zoals dat de voorouders van onze huisdieren beter konden zien bij zonsopgang en zonsondergang, wanneer ze het meest waarschijnlijk jaagden en kleurenzicht minder belangrijk was. Net als mensen met kleurenblindheid hebben honden andere, versterkte zintuigen ontwikkeld om hun beperkte gezichtsbereik te compenseren. Denk bijvoorbeeld aan Fido’s uitstekende reukvermogen, dat ongeveer 40 keer beter is dan het onze.
 
Hoewel hun visuele vermogens iets anders zijn dan de onze, zien honden de wereld op een manier die vergelijkbaar is met hoe wij die zien. In combinatie met Fido’s scherpe neus en andere zintuigen kunnen onze huisdieren zich uitstekend redden in het dagelijks leven—zelfs als hun wereld er iets anders uitziet dan de onze.