Honden leren 101

De beste vriend van de mens is vaak een aandoenlijke domkop. Honden zijn net zo schattig als dom, maar soms laten ze toch een vleugje genialiteit zien. Er bestaan talloze parodieën over honden die zouden kunnen praten en wat ze dan zouden zeggen, maar de harde werkelijkheid is dat ze een zeer beperkt begrip van taal hebben. Mensen denken symbolisch, honden denken op een nogal concrete manier. Dit roept de vraag op: hoe denken en leren honden? Het blijkt dat honden op twee verschillende manieren leren. De eerste is door sociale interactie. Honden kijken naar mensen en naar elkaar om lichaamstaal, handelingen, jachttechnieken en allerlei subtiele kleine gedragingen op te pikken. De andere manier is veel beter gedocumenteerd en vormt de hoofdzaak van dit artikel: gedragsconditionering.

Gedragsconditionering werd getheoretiseerd, ontdekt en populair gemaakt door het werk van Ivan Pavlov. Elke basisscholier heeft wel gehoord van de honden van Pavlov en zijn beroemde experiment waarbij hij hen conditioneerde om te kwijlen bij het geluid van een bel. Maar de experimenten van Pavlov gingen veel verder dan dat. Hij bewees dat er verschillende effectieve methoden zijn om een hond te trainen, en ze zijn allemaal nog steeds populair.

Ten eerste is er operante conditionering. Operante conditionering wordt gedefinieerd als het trainen van honden door middel van beloningen. Dat betekent positieve bekrachtiging gebruiken: het proces waarbij een trainer de hond iets geeft wat hij leuk vindt wanneer hij het gewenste gedrag vertoont. Ook betekent het negatieve straf gebruiken, waarbij de trainer iets wegneemt wat de hond leuk vindt. Dit is de voorkeursmethode voor de meeste gezinshonden, omdat het niet stressvol is voor de hond en het vrij eenvoudig is om hem te laten reageren op een positieve prikkel.  De positieve prikkel kan alles zijn wat de hond leuk vindt, meestal voedsel, aandacht of speelgoed.  Daarnaast is er aversieve conditionering. Dit is als het gemene neefje van operante conditionering. Aversieve conditionering betekent positieve straf gebruiken. Positieve straf is paradoxaal genoeg genoemd, maar het betekent dat je de hond iets geeft wat hij niet wil, meestal pijn of een dreiging. Die pijn kan een tik op de snuit zijn, een klap met een krant of de beroemde kneep in de nek van Cesar Milan. Je kunt ook schokhalsbanden of een hard, onaangenaam geluid gebruiken. Al deze negatieve prikkels of positieve straffen zorgen er meestal snel voor dat ongewenst gedrag van de hond stopt. Zodra het slechte gedrag is gestopt, zal de aversieve trainer overgaan tot negatieve bekrachtiging, wat simpelweg het wegnemen van de positieve straf is.

Het is belangrijk om te weten dat de frequentie van beloningen en straffen de doorslaggevende factor is bij hondentraining. Als je je hond te vaak beloont of straft, treedt onvermijdelijk de wet van de afnemende meeropbrengst in werking. Te veel positieve bekrachtiging laat de hond eraan wennen altijd beloningen te krijgen. Dat betekent dat je een verwende hond krijgt, wat bijna net zo erg is als een verwende tiener.  Te veel positieve straffen leiden tot een gestreste of agressieve hond, en dan heb je het echt druk.

Houd deze basisprincipes over hoe honden leren in gedachten wanneer je je hond traint, dan zal het waarschijnlijk vrij gemakkelijk gaan. En blijf zoals altijd de blog van Petbucket bezoeken om meer te leren over je favoriete harige vrienden!