Heilige katachtigen: geschiedenis van de kat, deel 2

Zoals je gisteren hebt geleerd, is de geschiedenis van de kat een veelzijdig en ingewikkeld onderwerp. Volgens de wetenschap begonnen de eerste tekenen van domesticatie van katten in het oude Griekenland met de opkomst van agrarische samenlevingen. Later in de geschiedenis van de kat begonnen de oude Egyptenaren hen als goden te vereren, en voor het eerst in de geschiedenis van de kat kregen katachtigen een voorproefje van een koninklijke behandeling.

Deze geschiedenis van de verering van de kat begon als een totemistische praktijk (het vereren van een dier als spiritueel symbool), maar werd later verder georganiseerd, waarbij de kat een legitieme plaats kreeg in het Egyptische pantheon. Er waren drie belangrijke kattengodinnen: Mafdet, Bast en Sehkmet. Mafdet was de godin van het Recht. Bast begon als leeuwengodin, maar werd uiteindelijk meer katachtig naarmate haar rol naar de achtergrond verdween. Ze was de beschermheilige godheid van Neder-Egypte, evenals dienares en beschermster van de zonnegod Ra. Sehkmet begon eveneens als leeuwin, maar werd na verloop van tijd meer katachtig. Ze verving Bast als beschermster van Ra en de farao's.

Rond het jaar390 BC werd de belangrijkste cultus in het oude Egypte die katten vereerde opgeheven, en poesjes begonnen hun betekenis te verliezen, hoewel hun invloed nooit helemaal verdween. Dankzij hun geweldige jachtvaardigheden zijn katten altijd gewaardeerde bewoners geweest van elke cultuur en tijdsperiode waarin ze leefden. De geschiedenis van de kat staat vol met eigenaren die dankbaar zijn dat ze geen last hebben van ongedierte. De geschiedenis van de kat beperkt zich echter niet tot één locatie. Over de hele wereld zijn ze gewaardeerde metgezellen. Tijdens de Songdynastie in China, ongeveer duizend jaar geleden, werden katten beschouwd als de favoriete huisdieren van de adel. Op de oude Chinese markten adverteerde en verkocht men zelfs vis die uitsluitend bedoeld was als kattenvoer. In grote delen van Europa en de Verenigde Staten genoten katten een meer beruchte vorm van bekendheid. Ze werden geassocieerd met heksen als familiars en dienaren van de duivel.

Dit bijgeloof bestaat zelfs vandaag de dag nog voort in de cultuur, want mensen zullen altijd aannemen dat een zwarte kat die hun pad kruist een slecht voorteken is. Mythen bevatten zelfs verhalen over katten die baby's sadistisch verstikken door alle lucht uit hun neusjes te stelen. Het vreemde aan dat verhaal is dat het misschien wel degelijk op de werkelijkheid is gebaseerd. Katten staan erom bekend dat ze voor warmte boven op baby's gaan liggen, waardoor het kind in sommige gevallen stikt. In het Verenigd Koninkrijk wordt het echter als geluk beschouwd wanneer een zwarte kat een huis binnenkomt of aan boord van een schip klimt. Het lijkt erop dat mensen vaak net zo dubbelzinnig tegenover katten staan als katten tegenover ons.

Het is duidelijk dat de geschiedenis van de kat een rijk en gevarieerd studieonderwerp is. In deze twee blogberichten hebben we nog maar nauwelijks de oppervlakte geraakt van de vele verhalen en volksverhalen rond onze favoriete katachtigen. Eén ding staat vast: of het nu slechte publiciteit of voorkeursbehandeling is, onze ingewikkelde relatie met deze katten komt voorlopig niet ten einde.